MİLYAR DOLARLIK ZİHNİYET
Çoğrafya kaderdir, ta ki kader olmayana dek… Kaderin yeni tanımı ‘Zihnin sınırlarıdır’’. Bugün ki yazımda büyük düşünerek kazanan zihniyetine geçmeye katkı sağlayacak 4 adımdan bahsedeceğim.
1) FAKİRSEN FAKİR KALIRSIN
Fakirlikte zenginlikte kişinin zihniyetinin yansımasıdır. Fakirsen fakir olmamaya karar verene dek fakir kalacaksındır. Oyuna dipten başlayanların işi gerçekten zordur. Çünkü fakirlik çevrede her yerdedir. Fakirlik zihniyeti her köşededir ve farklı bir perspektifle hayata bakmak epey güçtür. Ancak bu durum doğru zihniyetle çok farklı noktalara taşınabilir.
Piyango oyunu, insanlara hayal satarak devlete (ya da özel sektöre) para kazandırma amacı ile parayı fakirden zengine aktaran bir sistemdir. Bu sistemin geçmişine baktığımızda İngiliz devletinin paraya ihtiyacı olduğu zaman popülerleşmiş olduğunu göreceğiz (bkz. Güney Denizi Şirketi Balonu). Güney Denizi Şirketi Balonu vakası ile yakından bağlantılıdır. Konu hakkında ki videoma yazı sonunda ki linkten ulaşabilirsiniz.
Piyango’da para kazanan kişileri düşünün. Bu kişiler genelde dar gelirli kesimden olur. Çünkü piyango oynayan çoğunluk dar gelirli kesimdir. Neden mi zenginler oynamaz? Bunun cevabını kendiniz vermenizi rica edeceğim.
Piyango kazananların ezici bir çoğunluğu ışık hızı ile parayı batırır hatta parayı elde etmeden önce ki hallerinden daha kötü bir hale düşerler. Parayı kontrol etmeyi bilmedikleri için mi? Parayı en kötü ihtimalle bankaya koysan (ya da günümüzde mala yatırsan) zaten getiri elde edersin. En azından parayı kaybetmezsin. Var olan bir paraya para katmak için çok zeki olmak gerekmez. Ancak fakir zihniyet adeta kendini bu para yakıştırmazcasına paranın suyu çekilene kadar parayı saçmaya başlar ve hızlıca iflas çizgisi aşılır. Kişi eski borçlu hale dönmek için har durup harman savurmayı görev edinmiştir.
Fakirlik içinde doğmuş ve adeta para kazanma makinesine dönüşmüş insanları duyarız. Bu insanlar toplumun %1’inin %1’idir. İşte bunlar sırra vakıf olmuş ve kaybedecekleri hiçbir şeyin de olmaması özgüveni ile tepenin de tepesine çıkabilmişlerdir. Bu kişiler oyunu değiştirenlerdir. Oyuna geride başlamanın avantajını bu küçük insan grubu kullanır. Çünkü kaybedecek bir şeyi olan kişilerden çok daha büyük riskler alma koduna sahiptirler.
**Piyango asla oynamayın. Onun yerine Kızılay’a ya da Mehmetçik vakfına bağış yapın. Emin olun daha büyük kazanç elde edeceksiniz.
Milyar dolarlık zihniyet için önce çevrenin zihin yapısından kurtulmamız gerekiyor. Aksi takdirde ‘’Çoğrafya Kaderdir’’cilerden oluruz…
2) ZAMANIM YOK
Bir arkadaşım plazada ‘’beyaz yaka’’ çalışmaktan bıkmış ve yaşam koçu olmak için kendini geliştirmek istediğini ancak öğrenmeye okumaya zamanı olmadığını söylemişti. Okumaya zamanı olmamasına şaşırdım. Microsoft’un kurucusu Bill Gates’den daha mı meşguldü? Ona onu geliştireceğini düşündüğüm için, başarılı yaşam koçu olan bir büyüğümü tanıştırmak istediğim vakit bana ‘’Ogün inanır mısın, karşıya geçmeye hiç zamanım yok’’ demişti. Yapması gereken tek şey Beşiktaş- Kadıköy vapuruna geçip bir kafede oturacak zamanı yaratmaktı. Hemde eğlence için değil, kendisini ileri taşımak için! Geri çevirdiğinde kendime şunu sordum; dünyayı değiştiren vizyoner liderler durdukları yerde durmazken, toplantıdan toplantıya koşup, yılda 52 kitap okurken (ABD’de ortalama bir CEO’nun yılda okuduğu kitap sayısı) mobil bir yaşam benimsemişken benim eski dostumun nasıl olurda ne kitap okumaya ne ona istediği iş hakkında bilgiler verebilecek bir kişi ile görüşmeye vakti olmaz idi? Az ısrar ettim, yok çekince sustum. Önce ona hak vermeye çalıştım ancak sonrasında bir daha ne aradım ne sordum. Kaybedenlerle vakit harcayacak zamana sahip değilim!
‘’Zamanım yok’’ palavradan başka bir şey değildir. Büyük liderlerin, CEO’ların, olağanüstü başarı elde etmiş insanların bile boş zamanları vardır. Bu hayatın doğal akışıdır. Biz yeni dünyanın insanları genelde boş vakitleri İnstagram’da ya da zihnimizi dağıtacak başka bir zaman kaybıyla geçiririz. Hiçbir şey yapmadan duramayız çünkü zihniminiz bir şekilde işgal edilmesini isteriz!
İnsan her boş anını amacını gerçekleştirmek için harcamalıdır. Az uyumalı, çok koşturmalı, boş vakitlerinde amaca hizmet edecek şeylerle ilgilenmelidir. Günlük işler, görevler bırakılmadır demiyorum. Kişi manava da gitmelidir, işine de gitmelidir, çocuğunu parka da götürmelidir. Ancak boş zamanlarda ‘’zihni işgal etmeye hazır’’ olan boş-yalan haberlerden, sosyal medyadan, değiştiremeyeceği siyasi olaylardan, dedikodudan vesaireden uzak durmalıdır. Bir yazı okurken, bir program izlerken, bir arkadaşını dinlerken kendine şunu sormalısın. ‘’Ben hangi amaçla burada bulunuyorum?’’ bunun bana nasıl bir faydası olacak?
ARNOLD Schwarzenegger amaçları doğrultusunda yalnız 6 saat uyuyarak günde 2 saat kazanan bir insandı (ortalama insan uyku süresinin 8 saat olduğunu varsayarak). Bu iki saatte günlük işlerinin yapılması haricinde dünyasını değiştirmek (yaşadığı zaman periyoduna göre vücut şampiyonluğu kasmak, Hollywood yıldızı olmak, Kalifornia valisi olmak) için çalışıyordu. Eğer ki Arnold’ın zamanı var idiyse bana sakın zamanım yok deme dostum.
3) AYNI DÜŞÜNCEDE SABİT KALMAMAK (HAYAT BOYU GELİŞMEK)
Ünlü Romalı Stoacı Genç Cato’ya çevresindekiler savunduğu ilkeleri değiştirdiği için diye kızmışlar. Cato’da bunun iyi hatta çok iyi bir şey olduğunu söylemiş. Çünkü insanın zihin yapası durmadan gelişmelidir. İnsan fikir değiştirdiği için kendini kötü hissetmemelidir! Kimi zaman siyasetçilerin (göz önünde bulundukları için) bir görüşü savunurken ilerleyen dönemde karşıt bir görüşü savunduklarını görürüz. Bu durumu aşağılarız. Ancak siyasetçi yaşadıkları doğrultusunda görüşünü değiştirmiş olabilir. Bunda hatalı olan ne var ki? İnsan düşüncesi dogmatik olmamalı gelişmelidir.
Eğer ki sabi fikirli bir inanç sistemine sahipsen sıkıntıda olabilirsin. İnsan düşünce yapısı gelişim göstermelidir ki zihniyeti değiştirebilsin. Sana henüz çocukken hiçbir şey yapamayacağın söylemişse ve bu sık sık tekrarlanmışsa iki seçeneğin vardır. Ya kaderini kabul edip bana da böyle bir hayat bahşedilmiş diyeceksin. Ya da kendini geliştirip bulunduğun noktadan uzayıp gideceksin. Kendini geliştirmen için yapabileceğin en önemli şey tabii ki kitap okumaktır. Hayatında tek kitap okumamış ama yine de kendini geliştirmiş insanlar da vardır. İşte onlar da hayattan öğrenirler ve bir sonra ki adımı atmak için geçmişte nerede hata yaptıklarını sorgularlar.
İsmi ‘’deha’’ ile bütünlemiş rahmetli bilim insanı Albert Einstein ‘’Delilik, aynı şeyi durmadan yapıp farklı sonuç elde etmeyi beklemektir’’ diye tanımlamıştır. Bağnaz bir düşünce yapısı senin hayati düşmanlarından bir tanesidir. Sana ilerisini öğretecek üstatlar bulabilirsin, okuyabilirsin, gezebilirsin ancak ne yaparsan yap perspektifini geliştirecek adımlar at. Bu şekilde amacına ulaşmak için farklı perspektiflerden bakabilir ve istediğini elde edebilirsin. Esnek olmak her zaman için iyidir. Her türlü dar fikirli ortamdan uzak durmalı ve katiyen bu ortamın içinde bulunulmamalıdır.
Sabit düşünceden arınmanın bir yolu da deneme-yanılma yöntemidir. Bu da aksiyon almaktan geçer. Çokça kitap okuyabilir, bilgelerle görüşebilir, youtube’dan değerli videolar izleyebilirsin. Ancak bir fikir 40 kere kanıtlanmış olsa da sen aynı yola izleyip başarısız olabilirsin. Bunda bir sorun yok. Başarısızlığın sana yeni bir bakış açısı kazandırır ve başarı için bir adım daha atmış olursun.
** Şahsen kimi zaman ‘’zar atmanın’’ da işe yaradığını düşünenlerdenim. ‘’Zar atmak’’ kumardan bahsetmiyorum, risk almaktan bahsediyorum. Bazen bizzat tecrübe etmek için risk alıp ilerlemek gerekir. Adım atmazsan ilerleyemezsin! Hele bir girişimci isen pek çok kere hatta her zaman risk alman gerekecektir. Elbette olabildiğince sağlam adım atmak, fizibilite yapmak makbuldür. Ancak kimi zaman bunun için vakit olmaz. Einstein ‘’tanrı zar atmaz dese de’’ ben hayatta kimi zaman risk almak gerektiğini nacizane öğrendim. Aldığın risk seni bitirmeyecek gibiyse en kötü sakalın kesilecekse o risk kimi zaman alınabilir. Ama kol gidecekse oturup bir kere daha düşünsen iyi edersin.
4) BÜYÜK FİKİRLERİ KUCAKLAMAK
Bir bakkal dükkanı açmayı amaçlayabilirsin ya da bir süpermarketler zinciri kurmayı… Bu işi yaparken izlenecek yollar hemen hemen benzeşir ancak vizyonun elde edeceğin geliri ve ulaşacağın kişi sayısını belirleyecektir. Birinci seçenekte mütevazi bir gelir elde edecekken diğerinde belki tüm dünyaya markanı duyuracaksındır. Ünlü iş insanı Hamdi Ulukaya memleketi İliç Erzincan’da mandıracı olmayı seçebilirdi. Ancak o bunun yerine ABD’de ‘’Chobani Yoğurt’’ markasını kurdu ve hem kendini dünyaya tanıttı hem de milyarca dolar değere sahip olan bir şirketin sahibi oldu. Hamdi Ulukaya kesinlikle büyük düşünen bir insandı.
Odaklanacağın işler, amaçlar olacak. İşte bu amaçlar her zaman büyük fikirler olmalı.
Nelson Mandela ‘’Küçük oynamakta bir tutku bulamazsınız, yaşayabileceğinizden daha küçük bir hayata razı olmanın manası yoktur’’ diyerek büyük düşünmenin önemine vurgu yapar. Kendi köyünde mandıracı olman kötü bir fikir demiyorum. Mutluysan sıfır sıkıntı! Ancak dünyanı değiştirmek istiyorsan büyük düşünmelisin. Aynı enerjiyi harcayıp daha büyük işler başarmak kötü bir fikir mi? Benim görüşüm aksine daha insancıl bir fikirdir. Marketse süpermarket, yazarsa kitapları 150 dile çevrilen yazar, politikacıysa başbakan, öğretmense milyarlara ders verecek kişi, çiğ köfteciyse efsane Türk mutfağını tüm dünyaya tanıtan insan! Büyük düşün.
Büyük düşünmenin kötü bir şey olduğunu elinde var olanlar için şükretmen gerekiyor diye düşünenler olabilir. Her an şükretmelisin! Ancak büyük düşünmek tam tersine olması gereken bir şeydir. Büyük vizyonlar dünyayı geliştirir, diğerleri ona ayak uydurur. Hırslar, takıntılar, büyük vizyonlar en başta topluma ve kişinin kendisine zarar vermedikçe iyi şeylerdir. Büyük düşünceler insanlığı Marsa götürür, büyük fikirler Anadolu yoğurdunu tüm daha yoğurdun ne olduğu üç beş sene önce duymuş Amerikalıların buz dolabına sokar ve en önemlisi büyük vizyonlar dünyayı bir adım ileri taşır.
Henüz o sıçramayı yapamadıysan zihniyetini değiştir. Oldum deme kimse olmadı. 40 yaşında biteceğini düşünüyorsan yanılıyorsun! Geçti deme, nefes alıyorsan oyun devam etmektedir. Kazanan zihniyeti senin dünyanı değiştirmeni sağlayacaktır.
Bilinç, bilgi birlik ile…
Güney Denizi Şirketi Balonunu anlattığım video çalışmam:
https://www.youtube.com/watch?v=fCNC-BsxYCY&t=147s
Bu yazımı beğendiysen bir önce ki yazım da hoşuna gidebilir:
